Sinh thường được 6 tuần là thời điểm nhiều mẹ có thể bắt đầu giảm mỡ bụng sau sinh, với điều kiện buổi khám hậu sản không phát hiện vấn đề gì và bác sĩ đồng ý cho bạn tăng dần vận động. Bắt đầu bằng đi bộ, thở bụng và bài tập cơ sàn chậu, rồi mới tới các bài cơ lõi và sức mạnh.
Vì bạn đang cho con bú, hãy giảm cân chậm, ăn đủ bữa, không nhịn và không dùng trà hay thuốc giảm cân. Bụng to như đang mang thai vài tháng ở tuần thứ 6 là chuyện rất thường gặp; để bụng gọn lại thường cần nhiều tháng chứ không phải vài tuần.
Vì sao 6 tuần rồi bụng vẫn to
Trong thai kỳ, tử cung to lên nhiều lần, cơ và da bụng giãn ra để nhường chỗ cho em bé. Sau sinh, tử cung co dần về kích thước cũ trong những tuần đầu, nhưng cơ bụng và da cần lâu hơn để săn lại. Cơ thể cũng tích thêm mỡ khi mang thai để chuẩn bị cho giai đoạn nuôi con, và lớp mỡ này không tự đi ngay sau khi sinh.
Ở một số mẹ, hai bó cơ thẳng bụng còn tách nhau ở đường giữa (tách cơ bụng), khiến bụng nhô ra phía trước dù lượng mỡ không nhiều. Với tách cơ bụng, các bài gập bụng quen thuộc có thể làm khe hở rộng thêm.
Khi nào bắt đầu và cần hỏi bác sĩ điều gì
Trong vài tuần đầu sau sinh thường, đi bộ nhẹ, thở bụng và co cơ sàn chậu thường làm được ngay khi bạn thấy đủ sức. Các bài cường độ cao hơn như chạy, nhảy, tập bụng nên đợi tới sau buổi khám hậu sản, thường vào khoảng tuần thứ 6 sau sinh.
Sinh mổ là một ca phẫu thuật ổ bụng, nên thời gian hồi phục dài hơn. Bạn vẫn nên đi lại nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ, còn bài bụng và vận động mạnh thì đợi bác sĩ xác nhận vết mổ đã lành.
Ở buổi khám hậu sản, bạn có thể hỏi thẳng: mình đã tăng vận động được chưa, có bị tách cơ bụng không, cơ sàn chậu có vấn đề gì không, và có cần tập với chuyên viên vật lý trị liệu không.
Tự kiểm tra tách cơ bụng
Nằm ngửa, co gối, bàn chân đặt trên sàn. Đặt các đầu ngón tay ngang rốn, dọc theo đường giữa bụng, rồi nhấc nhẹ đầu và vai lên. Nếu ngón tay lún vào một khe giữa hai bó cơ, và khe đó rộng hơn khoảng hai ngón tay, bạn có thể đang bị tách cơ bụng. Kiểm tra thêm ở phía trên và dưới rốn.

Nếu có khe như vậy, hãy tạm tránh gập bụng truyền thống, plank đầy đủ và các động tác làm bụng phồng lên thành một gờ dọc. Báo với bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu để được hướng dẫn bài phù hợp; nhiều trường hợp cải thiện dần nhờ tập đúng cách.
Tập theo từng giai đoạn
Giảm mỡ bụng sau sinh không bắt đầu bằng gập bụng. Thứ tự an toàn thường là:
- Thở bụng: hít vào cho bụng phồng nhẹ, thở ra từ từ và kéo nhẹ bụng dưới vào trong. Làm vài phút mỗi ngày.
- Cơ sàn chậu: siết như đang nín tiểu, giữ vài giây rồi thả, lặp lại nhiều lần trong ngày. Bài này giúp giảm rỉ tiểu khi ho, hắt hơi.
- Đi bộ: đẩy xe cho con đi dạo là cách vừa vận động vừa không phải tìm người trông con. Bắt đầu 10 đến 15 phút, tăng dần.
- Cơ lõi nhẹ: nghiêng chậu, cầu mông, nằm nghiêng nâng chân, khi đã không còn đau và sản dịch đã ổn.
- Sức mạnh và cardio: squat, lunge, tập với tạ nhẹ, đạp xe, bơi khi bác sĩ cho phép. Mục tiêu dần dần là khoảng 150 phút vận động vừa mỗi tuần.
Mẹ bận chăm con có thể chia nhỏ: vài phút thở và sàn chậu khi cho con bú, đi bộ khi con ngủ trong xe đẩy, mười phút tập lúc có người trông con. Nếu bạn cho con bú, cho bú trước khi tập sẽ dễ chịu hơn.
Ăn uống khi đang cho con bú
Cơ thể tạo sữa cần thêm năng lượng, nên nhịn ăn hay ăn rất ít có thể làm bạn mệt lả và ảnh hưởng tới lượng sữa. Giảm cân chậm, khoảng nửa ký mỗi tuần, được xem là an toàn với đa số mẹ cho con bú khi nguồn sữa đã ổn định.

Ăn theo đĩa cân bằng: nhiều rau, đủ đạm (cá, thịt, trứng, đậu), tinh bột nguyên hạt, và bớt đồ ngọt, đồ chiên. Để sẵn đồ ăn nhẹ lành mạnh như sữa chua, trái cây, các loại hạt cho những lúc đói khi cho con bú đêm. Uống nước mỗi khi khát, nhiều mẹ để sẵn một cốc nước cạnh chỗ cho bú.
Có mẹ sụt cân đều nhờ cho con bú, có mẹ lại thấy đói cồn cào và ăn nhiều hơn trước, nên đừng trông hết vào việc cho bú để bụng nhỏ lại.
Bao lâu thì bụng gọn lại
Mỗi người một khác, tùy số cân tăng khi mang thai, việc cho con bú, giấc ngủ, mức vận động và có tách cơ bụng hay không. Với nhiều mẹ, bụng gọn lại dần qua nhiều tháng, và có người cần lâu hơn thế. Thiếu ngủ vì con thức đêm làm bạn đói và mệt hơn, nên đừng tự trách nếu tiến độ chậm trong những tháng đầu.
Những việc nên tránh
Nhịn ăn, ăn kiêng khắt khe và uống trà, viên giảm cân là những điều nên tránh khi đang cho con bú, vì một số chất có thể đi vào sữa và sản phẩm trôi nổi có thể chứa chất cấm. Đai nịt bụng không làm giảm mỡ; một số mẹ thấy đai hỗ trợ giúp dễ chịu khi đi lại, nhất là sau sinh mổ, nhưng siết quá chặt dễ gây khó thở và tăng áp lực xuống sàn chậu, nên hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng.
Gập bụng quá sớm có thể làm tách cơ bụng nặng hơn. Chườm muối nóng, quấn lá không làm tan mỡ, và chườm quá nóng có thể gây bỏng da.
Dấu hiệu cần dừng tập và đi khám
Dừng tập và đi khám nếu sản dịch ra nhiều hơn, đỏ tươi trở lại hoặc có máu cục sau khi vận động; đau bụng dưới, đau vết mổ, vết khâu sưng đỏ, chảy dịch hoặc sốt. Rỉ nước tiểu khi ho, hắt hơi, chạy nhảy, hay cảm giác nặng, sa xuống ở vùng kín cũng cần được khám.
Buồn bã, lo âu, mất ngủ kéo dài, không còn hứng thú với mọi thứ có thể là dấu hiệu trầm cảm sau sinh, và bạn nên nói với bác sĩ hoặc người thân để được hỗ trợ. Nếu lượng sữa giảm rõ, bé ít tã ướt hơn, hoặc bạn sụt cân nhanh, mệt lả, hãy đi khám trước khi tiếp tục giảm cân.

