Tóc rụng nhiều mấy tháng có thể liên quan tới thiếu chất, nhưng bạn không thể biết mình thiếu gì chỉ bằng cách nhìn tóc rụng. Chất được nhắc tới nhiều nhất là sắt. Vitamin D, kẽm và việc ăn thiếu đạm, thiếu năng lượng cũng có thể góp phần. Song rụng tóc còn có nhiều nguyên nhân khác như sau một đợt ốm hay căng thẳng, di truyền, bệnh tuyến giáp hoặc do thuốc.
Khi tóc rụng nhiều kéo dài, hãy khám da liễu. Bác sĩ hỏi bệnh sử rồi mới chọn xét nghiệm máu, thường là công thức máu, sắt dự trữ (ferritin), chức năng tuyến giáp, đôi khi thêm vitamin D hay kẽm. Chỉ nên bổ sung khi kết quả cho thấy bạn thiếu.
Rụng tóc là thiếu chất gì, tự đoán được không
Không tự đoán được. Tóc rụng do thiếu sắt, do sau ốm hay do căng thẳng trông gần như giống nhau: rụng rải khắp đầu, thấy nhiều khi gội và chải. Người hỏi rụng tóc thiếu chất gì thường mong một câu trả lời kiểu “thiếu kẽm” hay “thiếu biotin”, nhưng câu trả lời thật nằm trong kết quả xét nghiệm và trong những gì xảy ra với bạn vài tháng gần đây.
Bổ sung chỉ giúp tóc khi bạn thật sự thiếu chất đó. Người không thiếu mà uống thêm thì tóc không khá hơn, có khi còn rụng nhiều hơn.
Những chất có liên quan đến rụng tóc
Sắt là chất được nghiên cứu nhiều nhất. Nhiều người rụng tóc kéo dài, nhất là phụ nữ, có lượng sắt dự trữ thấp, nên bác sĩ hay kiểm tra sắt. Dù vậy, mối liên hệ giữa thiếu sắt và rụng tóc vẫn chưa được thống nhất hoàn toàn, nên điều trị thiếu sắt là để chữa thiếu sắt, tóc cải thiện thì càng tốt.

Vitamin D thấp gặp ở một số người bị rụng tóc. Bổ sung có thể có ích khi nồng độ trong máu thật sự thấp, và chỉ xét nghiệm mới biết điều đó.
Kẽm cũng tương tự: người thiếu kẽm có thể rụng tóc, nhưng chưa đủ cơ sở để khuyên mọi người rụng tóc uống kẽm.
Đạm và năng lượng thường bị quên. Ăn kiêng khắt khe hay giảm cân nhanh khiến cơ thể ưu tiên các cơ quan thiết yếu, và tóc có thể rụng nhiều vài tháng sau đó.
Biotin được quảng cáo nhiều nhất nhưng thiếu biotin lại rất hiếm ở người ăn uống bình thường.
Ai dễ thiếu và dấu hiệu nào nên nghi
Bạn nên nghĩ tới thiếu chất nhiều hơn nếu thuộc một trong các nhóm sau: kinh nguyệt ra nhiều, vừa sinh con hoặc mất máu, ăn chay thuần lâu năm, đang ăn kiêng hoặc vừa giảm cân nhanh, có bệnh tiêu hóa ảnh hưởng hấp thu, hoặc đã phẫu thuật giảm béo.
Rụng tóc đi kèm mệt mỏi, da xanh, hoa mắt, tim đập nhanh khi gắng sức, móng tay dễ gãy là những dấu hiệu gợi ý thiếu máu, thường do thiếu sắt. Gặp những dấu hiệu này thì nên đi khám sớm thay vì tự mua viên sắt về uống, vì thiếu máu cần tìm ra chỗ mất máu hay nguyên nhân phía sau.
Nguyên nhân khác cần loại trừ
Muốn biết rụng tóc do thiếu chất hay do chuyện khác, hãy nhớ lại vài tháng trước. Một đợt sốt cao, sinh con, phẫu thuật hay căng thẳng lớn thường làm tóc rụng ồ ạt vài tháng sau đó, rồi tự cải thiện. Đường ngôi rộng dần hay chân tóc trán lùi chậm qua nhiều năm gợi ý rụng tóc kiểu di truyền. Mảng hói tròn nhẵn là rụng tóc từng mảng. Bệnh tuyến giáp và một số thuốc cũng gây rụng tóc.
Những nguyên nhân này có thể đi cùng thiếu chất, nên bổ sung đúng chất thiếu chưa chắc đã đủ làm tóc ngừng rụng.
Xét nghiệm nào giúp biết chắc
Bác sĩ da liễu sẽ hỏi tóc rụng từ khi nào, có nhanh không, bạn ăn uống ra sao, dùng thuốc gì, rồi xem da đầu và có thể kéo nhẹ tóc để xem độ rụng. Nếu nghi nguyên nhân bên trong như thiếu vi chất hay rối loạn nội tiết, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu. Những xét nghiệm hay được cân nhắc gồm:

- Công thức máu, để xem có thiếu máu không.
- Ferritin và các chỉ số sắt, để biết lượng sắt dự trữ.
- Chức năng tuyến giáp.
- Vitamin D, kẽm hoặc các chỉ số khác khi bệnh sử gợi ý.
Không ai cần làm hết mọi xét nghiệm. Bác sĩ chọn theo bối cảnh của bạn.
Nếu bạn đang uống biotin hoặc viên “đẹp da, tóc, móng” có biotin, hãy báo bác sĩ trước khi lấy máu. Biotin có thể làm sai kết quả một số xét nghiệm, trong đó có xét nghiệm tuyến giáp, và bác sĩ có thể dặn bạn ngừng một thời gian trước khi xét nghiệm. Mang theo danh sách mọi thuốc và sản phẩm bổ sung đang dùng sẽ giúp buổi khám nhanh hơn.
Vì sao không nên tự uống vitamin chống rụng tóc
Uống khi không thiếu không làm tóc mọc thêm. Một số chất khi thừa còn gây rụng tóc, rõ nhất là vitamin A và selen, hai thành phần hay có trong viên uống cho tóc. Uống nhiều loại viên cùng lúc dễ cộng dồn quá mức mà bạn không biết.
Với biotin, cái hại lớn nhất là kết quả xét nghiệm sai, khiến việc tìm nguyên nhân thật khó hơn. Nếu xét nghiệm cho thấy bạn thiếu chất, bác sĩ sẽ hướng dẫn bổ sung loại nào và trong bao lâu, đừng tự chọn liều.
Ăn uống thế nào cho tóc trong lúc chờ khám
Trong lúc chờ, hãy ăn đủ bữa và đủ đạm từ thịt, cá, trứng, đậu, sữa. Thêm các món giàu sắt như thịt đỏ, gan, rau lá xanh đậm, các loại đậu, ăn kèm trái cây để hấp thu sắt tốt hơn. Đừng ăn kiêng khắt khe hay cắt hẳn một nhóm thực phẩm vào lúc này.
Tóc cần thời gian. Kể cả khi đã tìm đúng chất thiếu và bổ sung đủ, tóc thường mất vài tháng mới bớt rụng và dày dần lên, nên đừng đổi qua lại nhiều sản phẩm chỉ sau vài tuần.

