Nhìn từ bên cạnh, tư thế đứng đúng là khi dái tai, vai, hông, gối và mắt cá chân gần nằm trên một đường thẳng. Lưng vẫn giữ các đường cong tự nhiên ở cổ, lưng trên và thắt lưng; cằm hơi thu, vai thả lỏng về sau, gối thẳng nhưng không khóa cứng, trọng lượng chia đều hai bàn chân.
Bạn có thể tự kiểm tra trong vài phút bằng ba cách: đứng dựa tường, nhờ người chụp một ảnh nghiêng và một ảnh chính diện, hoặc đứng trước gương xem hai vai, hai hông có cao bằng nhau không.
Tư thế đứng đúng trông như thế nào
Cột sống không thẳng như cây thước. Nó có ba đường cong: cổ hơi cong vào trong, lưng trên hơi cong ra sau, thắt lưng hơi cong vào trong. Đứng đúng là giữ ba đường cong này ở mức vừa phải, không làm phẳng và cũng không đẩy cong thêm.
Nhiều người tưởng đứng đúng là ưỡn ngực, kéo vai thật mạnh ra sau và đứng nghiêm. Dáng đó làm thắt lưng cong quá mức và các cơ phải gồng liên tục, nên vài phút là mỏi. Cảm giác của tư thế đứng đúng nhẹ hơn nhiều: như có sợi dây kéo nhẹ đỉnh đầu lên, bụng hơi siết, phần còn lại thả lỏng.
Ba cách tự kiểm tra tại nhà
Thử dựa tường: đứng quay lưng vào tường, gót chân cách tường khoảng một gang tay. Mông và lưng trên chạm tường, đầu chạm nhẹ mà không phải ngửa ra sau. Luồn bàn tay vào khe giữa thắt lưng và tường: khe rộng hẳn là bạn đang ưỡn thắt lưng nhiều, còn gần như không có khe là lưng dưới đang bị phẳng.
Ảnh nghiêng: nhờ người chụp khi bạn đứng tự nhiên, không chỉnh dáng, máy để ngang tầm hông. Kẻ một đường dọc qua mắt cá chân và xem dái tai, vai, hông có nằm gần đường đó không.
Gương hoặc ảnh chính diện: xem hai vai, hai mép xương chậu, hai đầu gối có ngang nhau không, đầu có nghiêng về một bên không.
Đọc kết quả và chỉnh từ chân lên đầu
Kết quả hay gặp nhất ở người ngồi nhiều là đầu nằm trước đường thẳng (cổ đưa ra trước), vai cuộn vào, lưng trên tròn. Người hay đi giày cao gót hoặc có bụng to dễ bị ưỡn thắt lưng, mông chổng ra sau. Người quen đứng dồn lên một chân thường có một bên hông cao hơn.

Để chỉnh, đi từ dưới lên:
- Bàn chân: đặt rộng bằng hông, trọng lượng chia đều hai chân và đều giữa gót với mũi.
- Gối: thẳng nhưng hơi chùng, không khóa ngược ra sau.
- Hông và bụng: hơi siết bụng dưới, không chổng mông, không đẩy hông ra trước.
- Vai: nhún vai lên rồi thả về sau và xuống dưới, để tay buông tự nhiên hai bên.
- Đầu: thu nhẹ cằm như muốn làm cằm hai ngấn, mắt nhìn thẳng.
Lúc đầu bạn sẽ phải nhắc mình nhiều lần trong ngày. Dán một mẩu giấy nhỏ lên màn hình hay đặt nhắc giờ trên điện thoại giúp ích trong vài tuần đầu.
Khi phải đứng lâu
Người đứng bán hàng, đứng máy hay dạy học cả ngày không thể giữ một tư thế đúng suốt tám tiếng. Cách đỡ mỏi là đổi tư thế: chuyển trọng lượng qua lại giữa hai chân, kê một chân lên bậc thấp hay thùng nhỏ rồi đổi bên, tranh thủ đi lại vài bước, ngồi nghỉ khi có thể. Giày đế êm, vừa chân, gót thấp và tấm thảm mềm dưới chỗ đứng cũng làm chân và lưng đỡ mỏi rõ.
Tư thế ngồi cũng quyết định dáng đứng
Dáng đứng gù thường bắt đầu từ những giờ ngồi khom trước máy tính, nên tư thế đứng và ngồi đúng phải đi cùng nhau. Khi ngồi làm việc, đặt mép trên màn hình ngang hoặc thấp hơn tầm mắt một chút, ngay trước mặt và cách mắt khoảng 50 đến 100 cm. Lưng tựa vào ghế, có gối nhỏ đỡ thắt lưng nếu ghế không có. Hai bàn chân đặt phẳng trên sàn hoặc trên bục kê, đùi gần song song mặt sàn. Bàn phím ở tầm khuỷu tay, vai thả lỏng.

Ngồi thẳng lưng suốt ba tiếng liền thì đến cuối buổi vẫn mỏi. Đứng dậy, vươn vai, đi lại vài phút mỗi khi đã ngồi lâu quan trọng hơn việc tìm một tư thế ngồi hoàn hảo. Bàn đứng giúp đổi tư thế dễ hơn, nhưng đứng cả ngày cũng mỏi như ngồi cả ngày; lợi ích nằm ở việc xen kẽ.
Thói quen nhỏ làm dáng lệch
Những thói quen dưới đây, lặp lại mỗi ngày qua nhiều năm, là thứ kéo dáng lệch dần:
- Đứng dồn trọng lượng lên một chân, hông đẩy sang một bên.
- Đeo túi nặng một bên vai nhiều năm; nên đổi vai hoặc dùng ba lô hai quai.
- Đi giày cao gót cả ngày, khiến người đổ về trước và thắt lưng ưỡn thêm; nên xen kẽ giày thấp.
- Cúi đầu nhìn điện thoại lâu; đưa điện thoại lên gần tầm mắt thay vì cúi xuống.
- Ngồi bắt chéo chân cùng một bên trong thời gian dài; đổi bên hoặc đặt hai chân xuống sàn.
Đứng ngồi đúng tư thế không đòi bạn bỏ hết những thói quen này, chỉ cần đừng lặp một kiểu lệch quá lâu mỗi ngày.
Bài tập giúp đứng thẳng tự nhiên
Muốn đứng thẳng mà không gồng, các cơ giữ dáng phải đủ khỏe. Vài bài đơn giản làm 10 phút mỗi ngày: ép bả vai ra sau và xuống dưới, kéo cằm lùi, giãn ngực ở khung cửa cho cơ lưng trên và vai; cầu mông và squat cho cơ mông; plank và bird-dog (quỳ bốn điểm, duỗi tay chân đối bên) cho cơ lõi. Cơ mông và cơ lõi khỏe giữ khung chậu đúng chỗ, nhờ đó thắt lưng bớt ưỡn.
Khi nào nên đi khám
Đau lưng, đau cổ không đỡ sau vài tuần tự chăm sóc, hoặc đau tới mức cản trở sinh hoạt, nên được bác sĩ khám. Đi khám sớm nếu đau kèm sốt, ớn lạnh, hoặc đau dữ dội xuất hiện đột ngột và tăng nhanh. Tê quanh vùng mông hoặc vùng kín, tiểu khó, chân yếu hay đi loạng choạng là dấu hiệu cần đi cấp cứu ngay. Lưng gù tăng dần, vai hoặc hông lệch rõ khi tự kiểm tra, nhất là ở trẻ đang tuổi lớn hoặc người lớn tuổi, cũng nên được bác sĩ xem để tìm nguyên nhân.
