Quầng thâm mắt thường đến từ ba thứ: sắc tố tăng ở vùng da dưới mắt (do di truyền, nắng, dụi mắt, viêm da), mạch máu lộ qua lớp da mỏng, và bóng đổ do hốc mắt sâu hoặc bọng mắt. Thiếu ngủ, dị ứng, thiếu nước, rượu bia và thuốc lá làm thâm rõ hơn.
Thâm do thói quen thường mờ đi khi bạn sửa đúng thói quen đó. Thâm do di truyền, do cấu trúc hốc mắt hay do tuổi tác thì không tự hết, chỉ cải thiện được một phần. Phần lớn quầng thâm không phải dấu hiệu bệnh, nhưng thâm hoặc sưng chỉ ở một bên mắt thì nên đi khám.
Quầng thâm mắt là gì
Quầng thâm là vùng da dưới mắt có màu sẫm hơn da xung quanh, có thể ngả nâu, xanh tím hoặc xám tuỳ nguyên nhân. Nó khác bọng mắt, vốn là phần mô dưới mắt phồng lên. Hai thứ hay đi cùng nhau, vì bọng mắt đổ bóng xuống khiến vùng dưới mắt trông thâm hơn thực tế.
Quầng thâm mắt do đâu
Quầng thâm mắt do đâu thì thường là vài yếu tố chồng lên nhau, hiếm khi chỉ một:

Di truyền là lý do nhiều người thâm mắt từ khi còn nhỏ, cả nhà ai cũng có. Có người sinh ra với nhiều sắc tố hơn ở vùng dưới mắt, có người có lớp da mỏng để lộ mạch máu, có người có hốc mắt sâu tạo bóng.
Tuổi tác làm da mỏng dần, mất độ đàn hồi và lớp mỡ nâng đỡ, nên mạch máu bên dưới lộ ra rõ hơn và hốc mắt trông trũng hơn.
Thiếu ngủ và căng thẳng khiến da trông nhợt hơn, làm phần mạch máu và vùng tối dưới mắt nổi bật. Đây là kiểu thâm hay gặp sau mùa thi hay một tuần làm việc quá sức.
Dị ứng, viêm da và thói quen dụi mắt đi cùng nhau. Ngứa khiến bạn dụi, ma sát lặp lại làm da dưới mắt sạm dần. Người bị viêm mũi dị ứng hay nghẹt mũi kéo dài cũng hay có quầng thâm.
Nắng làm vùng da mỏng dưới mắt tăng sắc tố, nhất là khi bạn chống nắng cả mặt nhưng chừa vùng mắt.
Thiếu nước, rượu bia và thuốc lá cũng góp phần làm thâm rõ hơn.
Đó là lý do có người ngủ đủ tám tiếng mỗi đêm mà mắt vẫn thâm: nguyên nhân của họ nằm ở cơ địa, dị ứng hay nắng, không phải ở giấc ngủ.
Nhận biết loại thâm của bạn
Đứng trước gương có ánh sáng tự nhiên và để ý màu của vùng thâm.
Thâm màu nâu, rõ ngay cả khi bạn ngửa mặt lên nguồn sáng, thường là do sắc tố. Loại này hay gặp ở người có làn da ngăm, người hay dụi mắt hoặc đi nắng nhiều.
Thâm ngả xanh tím, rõ hơn khi da nhợt hoặc lúc thiếu ngủ, thường là do mạch máu lộ qua da mỏng. Kéo nhẹ da dưới mắt, màu xanh có thể đậm lên.
Thâm thay đổi theo hướng ánh sáng, nhạt đi khi bạn ngửa mặt về phía đèn, thường là bóng đổ do hốc mắt sâu hoặc bọng mắt.
Thêm một câu hỏi: thâm có từ nhỏ và cả nhà đều có, hay chỉ xuất hiện theo đợt sau những đêm thức khuya, những mùa dị ứng? Câu trả lời cho bạn biết nó đến từ cơ địa hay từ thói quen. Nhiều người có cả hai loại cùng lúc.
Quầng thâm có tự hết không
Quầng thâm mắt do đâu và có tự hết không là hai câu hỏi gắn với nhau: loại thâm bạn vừa nhận ra quyết định nó có mờ đi hay không.
Thâm vì thiếu ngủ, căng thẳng hay thiếu nước thường mờ đi khi bạn ngủ đủ và sinh hoạt đều lại. Thâm do dị ứng đỡ khi dị ứng được kiểm soát và bạn bớt dụi mắt. Thâm do sắc tố vì nắng có thể nhạt dần khi bạn chống nắng đều, nhưng chậm, tính bằng tháng.
Thâm do di truyền, do hốc mắt sâu hay do tuổi tác thì không tự hết. Thay đổi thói quen vẫn giúp nó không đậm thêm, nhưng muốn mờ rõ thì cần thêm che khuyết điểm hoặc hỏi bác sĩ.
Làm mờ quầng thâm tại nhà
Những việc dưới đây an toàn và hợp với hầu hết các loại thâm:

- Ngủ đủ và kê thêm một chiếc gối để dịch ít đọng dưới mắt qua đêm.
- Chườm lạnh vài phút bằng khăn sạch thấm nước lạnh hoặc thìa để trong tủ lạnh, giúp mạch máu co lại và vùng mắt bớt tối tạm thời.
- Thoa kem chống nắng cả vùng quanh mắt, đeo kính râm khi ra ngoài.
- Không dụi mắt; nếu hay ngứa, xử lý nguyên nhân gây ngứa thay vì chịu đựng.
- Uống đủ nước, bớt rượu bia, bỏ thuốc lá.
Kem mắt giúp vùng da dưới mắt đủ ẩm và trông mịn hơn, nên thâm do da khô có thể đỡ đi. Nhưng không loại kem nào xoá được thâm do di truyền hay do hốc mắt sâu. Trong lúc chờ, kem che khuyết điểm có tông cam hoặc đào phủ lên vùng thâm xanh sẽ trung hoà màu tốt hơn loại cùng màu da.
Khi tại nhà chưa đủ
Nếu quầng thâm do cơ địa khiến bạn bận tâm, bác sĩ da liễu có thể xem xét các lựa chọn như kem bôi theo đơn, peel hoá học, laser, tiêm chất làm đầy hay phẫu thuật mí, tuỳ loại thâm của bạn. Mỗi cách có rủi ro riêng trên vùng da mỏng này, như kích ứng, sạm thêm hay bầm tím, nên cần bác sĩ khám và chỉ định chứ không tự làm theo quảng cáo.
Khi nào quầng thâm cần đi khám
Hãy đi khám nếu quầng thâm hoặc sưng chỉ ở một bên mắt và nặng dần; nếu thâm kéo dài kèm sưng nhiều quanh mắt; nếu thâm đi cùng mệt mỏi kéo dài, da xanh xao, chóng mặt, phù hoặc vàng da; nếu da quanh mắt ngứa, đỏ, bong vảy kéo dài; nếu bạn hay nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mắt cần được điều trị dị ứng; hoặc nếu vùng mắt sưng đau, đổi màu sau va chạm hay kèm nhìn kém đi.

