Thấy máu trên bàn chải mỗi sáng thường là dấu hiệu viêm nướu: mảng bám và cao răng tích ở viền nướu khiến nướu sưng, đỏ và dễ chảy máu khi bị chạm vào. Đây chưa phải chuyện khẩn cấp, và viêm nướu ở giai đoạn này thường đỡ khi bạn chải nhẹ nhưng kỹ hơn, làm sạch kẽ răng mỗi ngày và đi lấy cao răng.
Đừng ngừng chải chỗ đang chảy máu. Nên đi khám nha sĩ nếu sau vài tuần làm sạch đều mà vẫn chảy máu. Đi khám sớm hơn nếu máu tự chảy khi không chải, khó cầm, hoặc đi kèm bầm tím, sốt, mệt mỏi.
Vì sao nướu chảy máu khi đánh răng
Mảng bám là lớp màng vi khuẩn mềm bám lên răng sau khi ăn. Phần nằm dọc viền nướu, nơi răng gặp nướu, là phần dễ bị chải sót nhất. Vi khuẩn ở đó kích thích nướu, nướu phản ứng bằng cách viêm: đỏ hơn, phồng hơn, và mạch máu nhỏ trong nướu trở nên dễ vỡ. Chạm bàn chải hay sợi chỉ vào là rỉ máu.
Mảng bám để lâu sẽ cứng lại thành cao răng, thứ bàn chải không lấy ra được. Cao răng giữ thêm vi khuẩn sát nướu, nên người lâu không đi lấy cao răng thường chảy máu dai dẳng dù chải đều.
Nướu khỏe có màu hồng nhạt, săn chắc và không chảy máu khi chải bình thường. Nếu nướu của bạn đỏ sẫm, hơi bóng, bờ nướu tròn và mềm, nhiều khả năng đó là viêm nướu.
Những nguyên nhân chảy máu chân răng khác
Viêm nướu do mảng bám là nguyên nhân chảy máu chân răng hay gặp nhất, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất. Những yếu tố khác có thể gây ra hoặc làm nặng thêm:

- chải quá mạnh, dùng bàn chải lông cứng, hoặc mới bắt đầu dùng chỉ nha khoa;
- mang thai, khi thay đổi nội tiết làm nướu nhạy cảm và dễ viêm hơn;
- thuốc chống đông hay thuốc chống kết tập tiểu cầu, khiến máu khó cầm hơn;
- hút thuốc, vừa làm nướu dễ viêm vừa che bớt dấu hiệu chảy máu;
- tiểu đường kiểm soát kém, làm nướu viêm nặng và lâu lành;
- thiếu vitamin C nặng, hiếm gặp ở người ăn uống bình thường;
- một số bệnh về máu hay rối loạn đông máu, thường kèm thêm dấu hiệu khác như bầm tím dễ dàng, chảy máu cam.
Nhiều người nghĩ ngay tới thiếu vitamin C. Thiếu vitamin C nặng đúng là gây chảy máu nướu, nhưng nếu bạn vẫn ăn rau và trái cây thì khả năng này thấp. Uống thêm vitamin không thay được việc làm sạch mảng bám, và có thể làm bạn chậm đi khám khi nguyên nhân thật là viêm nướu hay bệnh khác.
Có đáng lo không
Viêm nướu là giai đoạn sớm của bệnh nướu và có thể hồi phục: khi mảng bám được lấy đi đều đặn, nướu thường hết sưng và ngừng chảy máu. Thấy máu khi chải răng, việc cần làm là sửa cách chăm răng, chưa cần hoảng.
Điều đáng lo là để nó kéo dài. Viêm nướu không được xử lý có thể tiến triển thành viêm nha chu, khi tình trạng viêm lan xuống phần mô và xương giữ răng. Lúc đó nướu tụt, xuất hiện túi sâu giữa nướu và chân răng, hôi miệng dai dẳng, răng có thể lung lay. Tổn thương do viêm nha chu không tự phục hồi như viêm nướu, và việc điều trị cũng phức tạp hơn.
Việc nên làm ở nhà
Không ngừng chải chỗ chảy máu. Bỏ chải vùng đó khiến mảng bám tích thêm và nướu viêm nặng hơn, tức là chảy máu nhiều hơn chứ không ít đi. Thay vào đó:

- Dùng bàn chải lông mềm, chải hai lần mỗi ngày, khoảng hai phút với kem có fluor.
- Đặt bàn chải nghiêng về phía viền nướu, chải nhẹ bằng những chuyển động ngắn, không chà ngang.
- Làm sạch kẽ răng mỗi ngày bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ, nhẹ tay ở những chỗ đang chảy máu.
- Bớt hoặc bỏ thuốc lá.
- Đặt lịch lấy cao răng nếu đã lâu chưa làm.
Súc nước muối loãng hay nước súc miệng có thể làm miệng dễ chịu hơn, nhưng chỉ là phần phụ; chúng không lấy được mảng bám dính ở viền nướu và cao răng. Lấy cao răng ở phòng khám là bước nhiều người cần mà hay bỏ qua: sau khi làm sạch, nướu có thể rỉ máu và ê nhẹ vài ngày, rồi thường bớt chảy máu rõ.
Khi mang thai hoặc đang dùng thuốc chống đông
Phụ nữ mang thai hay bị nướu sưng và chảy máu hơn thường lệ. Vẫn chải răng, làm sạch kẽ đều đặn, và đi khám răng trong thai kỳ vì việc này an toàn và nên làm; báo nha sĩ biết bạn đang mang thai. Nếu chảy máu kéo dài hoặc nướu sưng đau nhiều, báo cả nha sĩ và bác sĩ sản khoa.
Người đang dùng thuốc chống đông có thể thấy nướu rỉ máu lâu hơn. Đừng tự ngưng hay giảm thuốc. Hãy báo cho bác sĩ kê đơn nếu chảy máu nướu tăng lên, và luôn nói với nha sĩ loại thuốc bạn đang dùng trước khi lấy cao răng hay làm thủ thuật.
Khi nào cần đi khám
Đi khám nha sĩ nếu nướu vẫn chảy máu sau vài tuần đã chải răng và làm sạch kẽ đều đặn, hoặc nếu bạn thấy nướu sưng đau nhiều, có mủ, nướu tụt lộ chân răng, răng lung lay hay hôi miệng không dứt.
Đi khám sớm, không chờ, khi:
- máu chảy nhiều, khó cầm, hoặc tự chảy khi không chải răng, chẳng hạn thấy máu trên gối lúc sáng dậy;
- chảy máu nướu kèm bầm tím dễ dàng, chảy máu cam, sốt, mệt mỏi, xanh xao hoặc sụt cân không rõ lý do, trường hợp này nên gặp bác sĩ nội khoa ngoài nha sĩ;
- đang dùng thuốc chống đông hoặc có bệnh đông máu mà thấy chảy máu nướu tăng lên.
Các dấu hiệu này không còn giống viêm nướu thông thường, bác sĩ cần tìm nguyên nhân khác.
