Ba bước bắt buộc mỗi ngày
Buổi tối là lần làm kỹ nhất, vì khi ngủ nước bọt tiết ít, vi khuẩn có cả đêm để làm việc. Thứ tự hợp lý như sau:
- Làm sạch kẽ răng bằng chỉ nha khoa, tăm chỉ hoặc bàn chải kẽ. Làm trước để vụn thức ăn và mảng bám ở kẽ được gỡ ra, lúc chải sẽ cuốn đi luôn.
- Chải răng khoảng hai phút với kem có fluor, đủ cả mặt ngoài, mặt trong và mặt nhai.
- Nhổ bọt kem đi, không súc nước thật kỹ, để lớp fluor còn lại trên răng lâu hơn.
Buổi sáng chỉ cần chải răng. Nếu bạn thích làm sạch kẽ vào buổi sáng thì cũng được, miễn mỗi ngày có một lần.
Chải răng sao cho sạch mà không mòn răng
Đặt bàn chải nghiêng về phía viền nướu, nơi mảng bám tụ nhiều nhất, rồi chải bằng những chuyển động ngắn và nhẹ trên từng nhóm hai ba răng. Nhiều người quen chà ngang thật mạnh, và đó là cách hại răng: nó làm mòn cổ răng, đẩy nướu tụt dần và gây ê buốt, trong khi mảng bám ở rãnh nướu vẫn còn nguyên.
Dùng bàn chải lông mềm. Lông cứng không làm sạch hơn, chỉ làm tổn thương nướu nhanh hơn. Thay bàn chải khoảng ba đến bốn tháng một lần, hoặc sớm hơn nếu lông đã xòe ra, vì lông xòe không còn len vào rãnh nướu được.
Bàn chải điện hữu ích cho người hay chải vội, người cầm nắm khó hoặc người đang niềng răng, nhưng bàn chải thường dùng đúng kỹ thuật vẫn làm sạch tốt. Cái cần là chải đủ thời gian và không bỏ sót mặt nào.
Sau khi ăn trái cây chua, uống nước ngọt có ga hay nước ép, đừng chải răng ngay. Men răng lúc đó đang mềm đi tạm thời, chải liền dễ làm mòn. Súc miệng bằng nước lọc trước, chải sau.
Chỉ nha khoa, bàn chải kẽ hay tăm nước
Dụng cụ nào cũng được, miễn hợp với khe răng của bạn và bạn dùng đều.
Răng khít nhau thì chỉ nha khoa hoặc tăm chỉ là dễ nhất. Ôm sợi chỉ thành hình chữ C quanh từng mặt răng, kéo lên xuống nhẹ xuống dưới viền nướu, đừng cứa mạnh vào nướu. Kẽ răng rộng, răng có cầu răng, implant hay đang niềng thì bàn chải kẽ hoặc tăm nước làm sạch dễ hơn. Tăm nước hợp với người niềng răng, nhưng với người răng khít, nó thường không lấy được mảng bám dính chặt bằng chỉ.
Nướu chảy máu một chút trong những ngày đầu dùng chỉ là chuyện hay gặp, thường do nướu đang viêm nhẹ sẵn. Cứ làm nhẹ tay và đều, phần lớn sẽ đỡ dần khi nướu bớt viêm. Nếu vẫn chảy máu, hoặc chảy máu cả khi không đụng tới, hãy đi khám.
Nước súc miệng, nước muối và cạo lưỡi
Nước súc miệng không thay được việc chải răng và làm sạch kẽ răng; nó chỉ với tới bề mặt, còn mảng bám bám chặt thì phải cọ mới đi. Nếu bạn thích dùng, loại có fluor giúp thêm cho men răng. Loại có cồn mà làm bạn rát hay khô miệng thì đổi sang loại không cồn. Súc nước muối loãng không hại gì, nhưng cũng chỉ là súc rửa.
Cạo lưỡi thì đáng làm, nhất là khi lưỡi có lớp trắng hoặc bạn lo về hơi thở. Lưng lưỡi, phần phía sau, là nơi vi khuẩn gây mùi trú nhiều. Dùng dụng cụ cạo lưỡi hoặc mặt sau bàn chải, kéo nhẹ từ trong ra ngoài vài lần.
Những lỗi khiến chải răng mãi vẫn không sạch
Có người chải đều hai lần mỗi ngày mà vẫn sâu răng, vẫn chảy máu nướu. Lý do thường nằm ở mấy lỗi sau:
- chải ngang mạnh tay, chỉ cọ mặt ngoài răng cửa mà bỏ quên mặt trong và răng hàm trong cùng;
- chải chưa tới một phút, nhất là buổi sáng lúc vội;
- không làm sạch kẽ răng, trong khi sâu răng giữa hai răng là kiểu sâu khó thấy nhất;
- nhâm nhi đồ ngọt, trà sữa, nước ngọt rải rác cả ngày;
- dùng bàn chải đã xòe lông quá lâu;
- bỏ lịch khám vì không thấy đau.
Lấy cao răng và khám định kỳ
Mảng bám để lâu sẽ khoáng hóa thành cao răng, thường thấy ở mặt trong răng cửa dưới và mặt ngoài răng hàm trên. Cao răng không chải đi được và là chỗ bám mới cho vi khuẩn, nên cần nha sĩ lấy. Khoảng cách giữa các lần khám tùy tình trạng răng nướu của từng người, cứ theo lịch nha sĩ hẹn.
Nhiều người ngại vì nghe nói cạo vôi làm thưa răng. Thật ra khoảng trống mà bạn thấy sau khi lấy cao răng vốn đã có, trước đó bị cao răng lấp kín. Ê buốt nhẹ vài ngày sau khi lấy cao răng có thể gặp và thường tự hết.
Các chủ đề trong chuyên mục
Trong chuyên mục vệ sinh răng miệng, mỗi bài đi sâu vào một phần của nếp chăm răng. Bài về cách chăm sóc răng miệng hằng ngày đi chi tiết từng thói quen sáng tối, kể cả cho người niềng răng và trẻ nhỏ. Bài chảy máu chân răng do đâu giải thích vì sao nướu chảy máu, lúc nào là viêm nướu nhẹ và lúc nào đáng lo. Bài về thực phẩm tốt cho răng và nướu nói tới những món nên ăn và cách ăn để răng ít bị tấn công hơn.
Khi nào nên đi nha sĩ sớm
Đừng đợi tới lịch khám định kỳ nếu bạn gặp một trong các dấu hiệu sau:
- nướu chảy máu kéo dài dù đã chải và làm sạch kẽ đúng cách, nướu sưng đỏ hoặc tụt;
- răng lung lay, khớp cắn thay đổi;
- ê buốt kéo dài hoặc đau khi nhai;
- hôi miệng không giảm sau vài tuần vệ sinh kỹ;
- vết loét, mảng trắng hay đỏ trong miệng lâu không lành.
Đằng sau những dấu hiệu này có thể là bệnh nướu, sâu răng hay một vấn đề khác, và chỉ khám mới biết là gì.



