Niacinamide không chỉ là trend. Đây là một dạng vitamin B3 bôi ngoài da, đã được thử trên da người nhiều năm, và nó giúp củng cố hàng rào bảo vệ da, bớt tiết dầu, hỗ trợ mụn viêm nhẹ, làm dịu đỏ và làm màu da đều hơn. Nếu bạn có da dầu, da mụn nhẹ, da xỉn màu hoặc da hay khô căng vì hàng rào yếu, niacinamide ở nồng độ khoảng 2–5%, dùng đều vài tuần, là một lựa chọn đáng thử. Nó không trị được nám, không xử lý được mụn bọc và không thay được kem chống nắng.
Niacinamide là gì và vì sao ai cũng nhắc tới?
Niacinamide, còn gọi là nicotinamide, là một dạng của vitamin B3. Trong mỹ phẩm, bạn gặp nó ở serum, kem dưỡng, sữa rửa mặt, mặt nạ và cả một số kem chống nắng.
Cần phân biệt nó với nicotinic acid (niacin), một dạng vitamin B3 khác. Nicotinic acid khi uống có thể làm mặt đỏ bừng, nóng ran. Niacinamide không gây phản ứng đó, và khi bôi ngoài da thì cũng không giống việc uống vitamin B3: tác dụng nằm ở lớp da bạn thoa lên.
Nó phổ biến vì ít gây kích ứng hơn nhiều hoạt chất khác, khá ổn định trong công thức và phối được với hầu hết những thứ bạn đang bôi. Hãng mỹ phẩm thích cho nó vào đủ loại sản phẩm cũng vì vậy.
Niacinamide có tác dụng gì với da?
Niacinamide giúp da tạo thêm ceramide và các lipid giữ nước ở lớp ngoài cùng. Hàng rào da chắc hơn thì da bớt mất nước, bớt khô căng, và những làn da hay ửng đỏ, dễ phản ứng cũng dịu đi.
Nó còn làm giảm lượng bã nhờn tiết ra, nên mặt bớt bóng và lỗ chân lông trông nhỏ hơn. Nhờ tác dụng chống viêm, các nốt mụn viêm nhẹ bớt sưng đỏ.
Với màu da, niacinamide làm giảm lượng sắc tố được chuyển lên bề mặt, nên vết thâm sau mụn và vùng da xỉn màu mờ dần.
Một ví dụ dễ hình dung: người da dầu thường thấy mặt bóng lên vào khoảng giữa buổi chiều. Sau vài tuần dùng niacinamide đều đặn, lúc bóng dầu đến muộn hơn và nhẹ hơn. Da không hết dầu, vì da vẫn cần một lượng dầu nhất định.
Niacinamide không làm được gì?
Phần lớn người thất vọng về niacinamide là vì mong nó làm những việc nằm ngoài khả năng của nó.

Niacinamide không làm trắng da. Nó giúp màu da đều hơn và bớt xỉn, còn màu da gốc của bạn vẫn giữ nguyên. Với nám, nó có thể giúp các mảng sắc tố nhạt đi phần nào khi dùng lâu, nhưng nám là tình trạng dễ tái phát và cần phác đồ của bác sĩ cùng việc chống nắng nghiêm ngặt.
Với mụn, niacinamide hợp với mụn viêm nhẹ và da dầu dễ nổi mụn. Mụn bọc, mụn nang, mụn để lại sẹo lõm thì cần thuốc điều trị, niacinamide chỉ là phần chăm sóc đi kèm.
Lỗ chân lông trông nhỏ hơn là do da bớt dầu và bớt bít tắc. Kích thước lỗ chân lông về cơ bản do cơ địa và tuổi tác quyết định, nên ngưng dùng thì hiệu ứng này cũng giảm dần.
Niacinamide cũng không thay được kem chống nắng. Những gì nó làm cho vết thâm sẽ mất tác dụng nếu da vẫn phơi nắng mỗi ngày.
Có đáng thêm niacinamide vào routine của bạn không?
Đáng, nếu da bạn rơi vào một trong các nhóm sau: da dầu hoặc hỗn hợp thiên dầu, da hay nổi mụn viêm nhẹ, da xỉn màu có thâm sau mụn, hoặc da hay khô căng, dễ đỏ vì hàng rào yếu.
Với người mới tập skincare, niacinamide là hoạt chất dễ bắt đầu, miễn là bạn đã có ba bước nền: làm sạch, dưỡng ẩm và chống nắng. Thêm hoạt chất khi nền còn thiếu thì da khó cải thiện, dù hoạt chất tốt đến đâu.
Da nhạy cảm vẫn thường dùng được niacinamide, nhưng nên chọn nồng độ thấp và dùng cách ngày trong một hai tuần đầu. Nếu da đang đỏ rát, bong tróc hoặc vừa làm thủ thuật, hãy đợi da lành rồi mới thêm.
Có một trường hợp bạn không cần mua thêm: kem dưỡng hoặc kem chống nắng đang dùng đã có niacinamide. Thêm một lọ serum nữa chỉ làm tăng tổng lượng hoạt chất trên da mà không chắc tốt hơn.
Chọn nồng độ bao nhiêu là đủ?
Khoảng 2–5% là đủ cho phần lớn mọi người. Đây cũng là mức được dùng nhiều nhất trong các nghiên cứu về dầu nhờn, thâm và hàng rào da.
Serum 10% hay cao hơn không có nghĩa là hiệu quả gấp đôi. Nồng độ càng cao thì khả năng bị đỏ, ngứa, châm chích càng tăng, nhất là với da mỏng hoặc da đang tổn thương. Nếu đang phân vân giữa 5% và 10%, người mới và da nhạy cảm nên chọn 5%. Da dầu đã quen hoạt chất có thể thử mức cao hơn, nhưng nếu thấy rát thì quay về mức thấp.
Cách dùng niacinamide trong routine hằng ngày
Niacinamide dùng được cả sáng lẫn tối, một hoặc hai lần mỗi ngày. Không có buổi nào hiệu quả hơn hẳn, nên hãy chọn buổi bạn dễ duy trì nhất.

Thứ tự bôi gợi ý:
- Rửa mặt, lau khô nhẹ.
- Toner nếu bạn có dùng.
- Serum niacinamide, vài giọt là đủ cho cả mặt.
- Kem dưỡng ẩm.
- Buổi sáng: kem chống nắng ở bước cuối.
Lần đầu dùng, hãy thử một ít ở mặt trong cánh tay hoặc vùng da nhỏ dưới quai hàm trong vài ngày. Không có phản ứng gì thì mới dùng cho cả mặt.
Nếu thấy sản phẩm bị vón, xù lên khi thoa kem chống nắng, thường là do bôi quá nhiều hoặc chồng lớp khi lớp dưới chưa thấm. Bạn giảm lượng serum, đợi một hai phút giữa các lớp, hoặc chuyển niacinamide sang buổi tối.
Niacinamide kết hợp với gì và cần lưu ý gì?
Niacinamide hợp với hầu hết các hoạt chất phổ biến. Điều cần lưu ý là tổng số hoạt chất bạn thoa lên da cùng lúc, chứ không phải một cặp “kỵ nhau” nào đó.
Với vitamin C: dùng chung được. Lời đồn hai chất này “triệt tiêu nhau” xuất phát từ các thí nghiệm cũ, không giống cách bạn bôi lên da. Nếu da dễ châm chích, bạn có thể dùng vitamin C buổi sáng và niacinamide buổi tối.
Với retinol: đây là cặp phối hợp tốt. Retinol hay làm da khô, bong và rát trong giai đoạn đầu, còn niacinamide giúp hàng rào da chịu đựng tốt hơn. Bạn có thể bôi niacinamide trước, chờ thấm rồi thoa retinol, hoặc dùng niacinamide buổi sáng và retinol buổi tối.
Với BHA, AHA: dùng chung được, nhưng nếu da bắt đầu đỏ hoặc rát thì tách ra hai buổi, hoặc dùng tẩy tế bào chết vào những tối không dùng retinol.
Với hyaluronic acid và ceramide: kết hợp dễ, hợp cho da khô và da đang phục hồi.
Bao lâu thì thấy hiệu quả?
Với dầu nhờn, nhiều người thấy khác biệt sau khoảng bốn đến sáu tuần dùng đều. Với vết thâm, đốm sắc tố và nếp nhăn nhỏ, mốc hợp lý là khoảng 8 đến 12 tuần.
Lý do phổ biến khiến người ta kết luận niacinamide “không có tác dụng” là bỏ sau hai ba tuần, hoặc dùng lúc nhớ lúc quên. Dùng đều mỗi ngày ở nồng độ vừa phải mang lại nhiều hơn là đổi sang lọ nồng độ cao hơn.
Kích ứng niacinamide và khi nào nên gặp bác sĩ
Niacinamide lành tính hơn nhiều hoạt chất, nhưng vẫn có người bị đỏ, ngứa hoặc châm chích, hay gặp hơn khi dùng nồng độ cao hoặc khi da đang tổn thương.
Nếu chỉ hơi châm chích vài phút rồi hết, bạn giảm xuống cách ngày hoặc chuyển sang nồng độ thấp hơn. Nếu đỏ rát kéo dài, nổi mẩn hoặc ngứa nhiều, hãy ngưng sản phẩm và chỉ giữ sữa rửa mặt dịu nhẹ, kem dưỡng và kem chống nắng cho đến khi da ổn lại.
Bạn nên đi khám bác sĩ da liễu khi gặp một trong các tình huống sau:
- Da đỏ, rát, ngứa hoặc nổi mẩn không đỡ sau vài ngày đã ngưng sản phẩm.
- Sưng mí mắt, sưng môi hoặc nổi mề đay lan rộng sau khi dùng sản phẩm mới.
- Mụn viêm nhiều, mụn bọc, mụn để lại sẹo hoặc không cải thiện sau vài tháng tự chăm sóc.
- Nám hoặc đốm sắc tố lan nhanh, đổi màu hay đổi hình dạng bất thường.
Nếu đang mang thai, cho con bú hoặc đang điều trị bệnh da theo đơn, hãy hỏi bác sĩ trước khi thêm bất kỳ hoạt chất mới nào vào routine, kể cả một hoạt chất lành tính như niacinamide.


