Mụn & thâm

Mụn bọc khi nào cần đi khám? Dấu hiệu cho thấy không nên tự xử lý ở nhà nữa

Cập nhật Đăng 7 phút đọcTác giả: Kiểm duyệt: Trần Phương Linh

Trả lời nhanh

Nên đi khám da liễu khi mụn bọc to, cứng, đau, mọc nhiều nốt hoặc tái phát ở một chỗ, khi đã bắt đầu để lại sẹo, hoặc khi chăm sóc vài tuần bằng sản phẩm không kê đơn mà không đỡ. Đi khám ngay trong ngày nếu vùng da quanh mụn sưng đỏ, nóng lan rộng, đau tăng nhanh, kèm sốt hoặc mụn sưng sát mắt. Trong lúc chờ, đừng nặn hay chích.

Cô gái ngồi chờ khám da liễu vì mụn bọc tại phòng chờ sáng sủa

Tóm tắt nhanh

  • Mụn bọc là mụn viêm dạng nốt cục hoặc nang nằm sâu dưới da, dễ để lại sẹo lõm và thâm.
  • Kem bôi mua ngoài khó tác động tới ổ viêm sâu, mụn bọc thường cần bác sĩ da liễu theo dõi.
  • Mụn to, đau, tái phát ở cùng chỗ, để lại sẹo hoặc vài tuần không đỡ là lúc nên đặt lịch khám.
  • Sưng đỏ lan rộng, đau tăng nhanh, sốt hoặc mụn sát mắt thì đi khám ngay trong ngày.
  • Không nặn, chích, lấy nhân hay đắp mẹo dân gian; rửa mặt dịu nhẹ và chụp ảnh mụn mang theo khi khám.
Trong bài viết
  1. Mụn bọc là gì và vì sao tự xử lý ở nhà thường không đủ
  2. Dấu hiệu mụn bọc cần đi khám sớm
  3. Khi nào phải đi khám ngay, không chờ lịch
  4. Những trường hợp nên hỏi bác sĩ trước khi tự bôi gì
  5. Vì sao không nên nặn, chích hay lấy nhân mụn bọc
  6. Trong lúc chờ đi khám nên làm gì
  7. Đi khám mụn bọc thường diễn ra thế nào

Bạn nên dừng tự xử lý và đi khám da liễu khi mụn bọc to, cứng, đau, mọc nhiều nốt cùng lúc hoặc cứ tái phát ở một chỗ, khi mụn đã bắt đầu để lại sẹo, hoặc khi bạn đã chăm sóc đúng cách vài tuần bằng sản phẩm không kê đơn mà không thấy đỡ. Có một nhóm dấu hiệu không nên chờ lịch hẹn: vùng da quanh mụn sưng đỏ, nóng và lan rộng, đau tăng nhanh, kèm sốt, hoặc nốt mụn sưng sát mắt. Gặp những trường hợp này thì đi khám ngay trong ngày.

Dù đang ở trường hợp nào, trong lúc chờ khám đừng nặn, đừng chích nốt mụn.

Mụn bọc là gì và vì sao tự xử lý ở nhà thường không đủ

Mụn bọc là cách gọi quen thuộc cho hai dạng mụn viêm nặng: nốt cục (nodule) và nang (cyst). Điểm chung của chúng là ổ viêm nằm sâu dưới da chứ không nằm ở bề mặt như nốt mụn đầu trắng hay mụn mủ nhỏ. Vì thế mụn bọc thường đau khi chạm vào, sưng thành cục và kéo dài lâu hơn hẳn.

Nốt cục sờ cứng, giống một hạt đậu nằm dưới da, thường không có đầu mủ. Nang thì mềm hơn, bên trong có dịch. Hai dạng này hay mọc cùng nhau, và nhìn bằng mắt thường rất khó tách bạch, nên trong bài này gọi chung là mụn bọc.

Chính vì mụn bọc nằm sâu dưới da nên các sản phẩm bôi mua ngoài tiệm thuốc khó tác động tới ổ viêm. Chúng hợp với mụn nhẹ, còn mụn từ mức trung bình trở lên thường cần bác sĩ da liễu theo dõi. Để lâu thì mụn bọc dễ để lại sẹo lõm và thâm kéo dài, mà sẹo đã thành rồi thì xử lý tốn công hơn nhiều so với điều trị sớm.

Dấu hiệu mụn bọc cần đi khám sớm

Nếu bạn thấy một trong những dấu hiệu dưới đây, nên đặt lịch khám da liễu trong vài ngày tới thay vì thử thêm sản phẩm mới:

Minh hoạ mụn bọc nằm sâu dưới da so với nốt mụn nông
Mụn bọc hình thành sâu dưới da, khác với nốt mụn nông trên bề mặt.
  • Nốt mụn to, cứng, đau nhức, sờ thấy nằm sâu dưới da.
  • Mọc nhiều nốt mụn bọc cùng lúc, hoặc nốt cũ chưa xẹp nốt mới đã lên.
  • Mụn tái phát liên tục ở cùng một vùng, hay gặp ở quai hàm, cằm, lưng.
  • Sau mỗi đợt mụn, da để lại vết lõm, sẹo lồi hoặc thâm khó mờ.
  • Bạn đã chăm sóc đều đặn vài tuần bằng sản phẩm không kê đơn mà mụn không bớt.

Lấy ví dụ một người cứ trước kỳ kinh lại mọc hai ba nốt mụn bọc ở quai hàm, mỗi nốt kéo dài cả tuần rồi để lại vết thâm. Mỗi nốt riêng lẻ có thể tự xẹp, nhưng chu kỳ lặp lại và vết thâm tích dần là lý do đủ để đi khám. Đi khám lúc này là để cắt vòng lặp ấy trước khi vết thâm thành sẹo.

Một lý do nữa hay bị bỏ qua: mụn làm bạn ngại gặp người khác, mất ngủ hay luôn bận tâm về da. Ảnh hưởng tới tâm trạng cũng là lý do chính đáng để gặp bác sĩ, không cần đợi mụn “đủ nặng”.

Khi nào phải đi khám ngay, không chờ lịch

Một số dấu hiệu cho thấy viêm có thể đã lan rộng hoặc nhiễm trùng, lúc này không nên chờ lịch hẹn thông thường:

  • Vùng da quanh mụn sưng đỏ, nóng, lan rộng ra và đau tăng nhanh trong một hai ngày.
  • Kèm sốt, ớn lạnh, người mệt mỏi.
  • Nốt mụn chảy mủ nhiều, có mùi.
  • Mụn sưng sát mắt, làm sưng mí hoặc ảnh hưởng tới việc nhìn.

Hình dung một nốt ở cằm hôm qua chỉ bằng hạt đậu, hôm nay vùng đỏ đã lan xuống cổ và người bắt đầu sốt. Đó không còn là chuyện mụn thông thường, bạn nên đến cơ sở y tế trong ngày.

Những trường hợp nên hỏi bác sĩ trước khi tự bôi gì

Nếu bạn đang mang thai, đang tính có thai hoặc đang cho con bú, một số hoạt chất trị mụn phổ biến không phù hợp, nên hỏi bác sĩ trước khi bôi hay uống bất cứ thứ gì. Tương tự khi bạn đang dùng thuốc điều trị bệnh khác, vì có thể có tương tác hoặc thuốc đó chính là thứ làm mụn bùng lên.

Người trưởng thành bỗng nổi mụn bọc kèm kinh nguyệt thất thường, rậm lông hoặc tăng cân nhanh cũng nên đi khám sớm. Những dấu hiệu đi kèm này giúp bác sĩ xem có cần kiểm tra thêm về nội tiết hay không, việc mà bạn không tự làm ở nhà được.

Vì sao không nên nặn, chích hay lấy nhân mụn bọc

Mụn bọc thường không có nhân để lấy. Ổ viêm nằm sâu, nên khi bạn bóp mạnh, lực ép đẩy dịch viêm lan rộng ra mô xung quanh thay vì đưa nó ra ngoài. Kết quả hay gặp là nốt mụn sưng to hơn, lâu xẹp hơn, và sau đó để lại vết lõm hoặc thâm rõ hơn. Dùng kim chích ở nhà còn thêm nguy cơ nhiễm trùng.

Bác sĩ da liễu tư vấn cho bệnh nhân bị mụn bọc tại phòng khám
Bác sĩ da liễu sẽ hỏi bệnh sử, xem tổn thương rồi mới chọn hướng điều trị.

Đi spa lấy nhân cũng không giải quyết được vấn đề, vì nốt mụn bọc vốn không có nhân như mụn đầu đen. Với nốt quá to và đau, bác sĩ da liễu có thể xử lý bằng thủ thuật phù hợp tại cơ sở y tế, trong điều kiện vô khuẩn.

Các mẹo đắp kem đánh răng, chanh, tỏi hay nghệ tươi lên nốt mụn cũng nên bỏ. Chúng dễ làm da kích ứng, đỏ rát, và vùng da đang viêm càng bị kích ứng thì càng dễ thâm.

Trong lúc chờ đi khám nên làm gì

Mục tiêu trong mấy ngày chờ là không làm nốt mụn tệ hơn, chứ không phải cố cho nó xẹp thật nhanh. Vài việc làm được ngay:

  1. Rửa mặt ngày hai lần bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ, nước ấm, dùng tay chứ không dùng bông hay máy chà.
  2. Không tẩy da chết, không chà mạnh lên vùng có mụn.
  3. Nếu nốt mụn căng đau, chườm khăn ấm sạch lên vài phút để dễ chịu hơn.
  4. Giữ nguyên các sản phẩm đang dùng, đừng thêm hoạt chất mới hay đổi liên tục trước khi khám.
  5. Chụp ảnh nốt mụn mỗi ngày ở cùng một chỗ sáng để bác sĩ thấy được diễn tiến.

Việc thứ tư hay bị làm ngược. Khi sốt ruột, nhiều người bôi chồng ba bốn loại sản phẩm cùng lúc, da bị kích ứng, tới lúc khám bác sĩ khó phân biệt đâu là mụn, đâu là kích ứng.

Đi khám mụn bọc thường diễn ra thế nào

Buổi khám đầu thường chủ yếu là hỏi và xem. Bác sĩ sẽ hỏi mụn mọc từ bao giờ, có theo chu kỳ không, bạn đang dùng những sản phẩm gì, có đang uống thuốc nào, với nữ thì chu kỳ kinh có đều không. Sau đó bác sĩ xem trực tiếp các nốt mụn và vùng da xung quanh.

Bạn nên mang theo các sản phẩm đang dùng, hoặc chụp ảnh bao bì có ghi thành phần, cùng ảnh mụn đã chụp những ngày trước. Nếu từng điều trị ở nơi khác, mang theo đơn cũ.

Hướng điều trị được chọn riêng cho từng người, dựa trên mức độ mụn, vị trí, tuổi, nội tiết và bệnh sử. Mụn bọc thường cần vài tháng điều trị và tái khám để điều chỉnh, nên đừng nản nếu tuần đầu chưa thấy khác. Cũng đừng dùng lại thuốc kê đơn của người quen chỉ vì “họ cũng bị mụn bọc và đã đỡ”: cùng tên gọi mụn bọc, nhưng nguyên nhân và thuốc phù hợp có thể khác hẳn nhau.

Nếu đã điều trị đủ thời gian bác sĩ hẹn mà mụn vẫn mọc, hãy quay lại nói rõ điều đó. Bác sĩ cần biết cách điều trị hiện tại chưa hợp để đổi hướng, thay vì bạn tự bỏ dở hay chuyển qua nhiều nơi cùng lúc.

Khi nào cần gặp bác sĩ da liễu?

  • Mụn bọc to, cứng, đau nhức hoặc mọc nhiều nốt cùng lúc.
  • Mụn tái phát liên tục ở cùng vùng như quai hàm, cằm, lưng hoặc bắt đầu để lại sẹo, thâm.
  • Đã chăm sóc đều đặn vài tuần bằng sản phẩm không kê đơn mà không đỡ.
  • Vùng da quanh mụn sưng đỏ, nóng, lan rộng, đau tăng nhanh, chảy mủ nhiều hoặc kèm sốt: cần khám ngay.
  • Mụn sưng sát mắt, hoặc nổi mụn bọc khi đang mang thai, cho con bú, đang dùng thuốc điều trị bệnh khác.

Câu hỏi thường gặp

  1. Mụn bọc có nên nặn không?

    Không nên. Mụn bọc thường không có nhân, ổ viêm nằm sâu nên bóp mạnh sẽ đẩy viêm lan rộng, làm nốt mụn sưng hơn và dễ để lại sẹo, thâm. Nốt quá to và đau thì bác sĩ da liễu có thể xử lý bằng thủ thuật tại cơ sở y tế.

  2. Đi spa lấy nhân mụn bọc có được không?

    Không giải quyết được vấn đề, vì nốt mụn bọc vốn không có nhân như mụn đầu đen. Lấy nhân ở nốt đang viêm sâu dễ làm viêm lan rộng và tăng nguy cơ sẹo.

  3. Chườm ấm hay chườm lạnh cho mụn bọc?

    Khi nốt mụn căng đau, chườm khăn ấm sạch vài phút có thể giúp dễ chịu hơn. Đây chỉ là cách tạm thời trong lúc chờ khám, không thay cho việc điều trị.

  4. Đi khám mụn bọc cần chuẩn bị gì?

    Mang theo các sản phẩm đang dùng hoặc ảnh chụp bao bì có thành phần, ảnh mụn chụp qua các ngày và đơn thuốc cũ nếu từng điều trị. Bác sĩ sẽ hỏi mụn mọc từ bao giờ, có theo chu kỳ không và bạn đang dùng thuốc gì.

Nguồn tham khảo

  1. Cystic Acne: What Is It, Symptoms, Causes and Treatment – Cleveland Clinic
  2. Nodular Acne – Cleveland Clinic
  3. Acne – NHS
  4. Treating acne? Is it time to see a dermatologist? – American Academy of Dermatology (AAD)

Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ.

Chuyên viên nội dung mảng làm đẹp

Chuyên viên nội dung mảng làm đẹp tại biquyetlamdep.com, phụ trách các chuyên mục Da đẹp, Dáng đẹp, Gương mặt đẹp và Miệng đẹp.

Xem các bài viết →

Thuộc chủ đề: Mụn & thâm

Chia sẻ bài viết

Mục lụcChia sẻ

Bài viết liên quan