Năm lỗi chống nắng khiến đốm nâu vẫn đậm
Lỗi hay gặp nhất là thoa quá ít: lấy một lượng bằng hạt đậu rồi tán mỏng khắp mặt, trong khi chỉ số SPF in trên tuýp được đo ở lượng dày hơn nhiều. Thoa mỏng thì mức bảo vệ thực tế thấp hơn con số trên nhãn khá xa.
Bốn lỗi còn lại:
- Thoa một lần buổi sáng rồi để cả ngày, kể cả khi đổ mồ hôi hay lau mặt.
- Bỏ sót vùng: gò má cao, thái dương, sống mũi, vành tai, cổ, chính là những chỗ nám hay xuất hiện.
- Dựa vào kem nền hoặc phấn có SPF thay cho kem chống nắng riêng, vì không ai thoa kem nền đủ dày.
- Đi xe máy giữa trưa, ra biển chỉ với một lớp kem, không mũ, không khẩu trang.
Bôi bao nhiêu và thoa lại khi nào
Chỉ số SPF được đo với lượng 2 mg kem trên mỗi cm² da. Với khuôn mặt, cách ước lượng dễ nhớ là kéo kem thành hai vệt dài bằng ngón trỏ và ngón giữa, rồi chia làm hai lớp nếu thấy nặng mặt.
Khi ở ngoài trời, thoa lại khoảng mỗi 2 giờ, và thoa lại ngay sau khi bơi hoặc ra nhiều mồ hôi. Ngồi văn phòng xa cửa sổ thì một lớp buổi sáng thường đủ, nhưng nếu buổi trưa ra ngoài ăn hay đi lại thì nên thoa lại trước khi đi. Có trang điểm thì dùng dạng xịt hoặc phấn chống nắng để dặm lại, chấp nhận nó là lớp bổ sung chứ không thay được lớp kem buổi sáng. Bài cách dùng kem chống nắng trong chuyên mục hướng dẫn kỹ từng bước thoa và thoa lại.
Đọc SPF và PA để chọn đúng
SPF cho biết khả năng chặn tia UVB, loại gây cháy nắng. PA (hoặc chữ "phổ rộng" trên nhãn) cho biết mức bảo vệ trước tia UVA, loại đi sâu hơn, góp phần lớn vào sạm da, nám và lão hoá. Người lo đốm nâu nên nhìn PA kỹ như nhìn SPF.
Cho nhu cầu hằng ngày, chọn kem chống nắng phổ rộng, SPF 30 trở lên, PA càng nhiều dấu cộng càng tốt. Người có nám có thể cân nhắc kem chống nắng có màu, vì các loại này thường chứa oxit sắt, giúp chặn thêm một phần ánh sáng nhìn thấy, yếu tố được biết là làm nám đậm lên. Bài SPF và PA là gì giải thích cách đọc chỉ số kỹ hơn.
Đốm nâu của bạn là loại nào
Không phải đốm nâu nào cũng là nám. Nám thường là những mảng nâu tương đối đối xứng hai bên gò má, trán, môi trên, hay xuất hiện ở phụ nữ, đậm lên khi mang thai hoặc dùng thuốc nội tiết. Tàn nhang là những chấm nhỏ li ti, đậm rõ vào mùa nắng và nhạt đi khi ít ra ngoài. Thâm sau mụn nằm đúng chỗ nốt mụn cũ. Đồi mồi là đốm nâu to hơn, bờ rõ, hay gặp từ tuổi trung niên ở vùng da phơi nắng nhiều năm.
Thâm sau mụn thường mờ dần nếu chống nắng đều. Tàn nhang nhạt đi khi bớt nắng nhưng hiếm khi biến mất. Nám là loại khó nhất.
Vì sao nám dễ quay lại
Ngoài nắng, nội tiết (mang thai, thuốc tránh thai), cơ địa và yếu tố gia đình, nhiệt độ cao (đứng bếp, xông hơi) và ánh sáng nhìn thấy đều góp phần. Vì vậy nám có thể mờ đi khi điều trị rồi đậm lại sau một mùa hè hay sau một đợt căng thẳng.
Với nám, mục tiêu thực tế là kiểm soát cho nhạt và giữ không đậm thêm, dựa trên chống nắng kỹ quanh năm. Đừng tin những lời hứa trị nám dứt hẳn chỉ bằng một lọ kem. Bài nám da là gì, do đâu và vì sao dễ tái phát trong chuyên mục chống nắng và sắc tố đi sâu vào phần này.
Khi nào đốm nâu cần đi khám
Bạn nên gặp bác sĩ da liễu khi một nốt sắc tố thay đổi kích thước, màu hoặc hình dạng, có bờ nham nhở, nhiều màu trong cùng một nốt, ngứa, chảy máu hoặc loét; khi xuất hiện đốm nâu mới ở tuổi trưởng thành mà bạn không rõ nguồn gốc; hoặc khi nám lan nhanh dù đã chống nắng đều.
Đi khám cũng nên làm trước khi dùng các sản phẩm "làm trắng", "trị nám cấp tốc" không rõ thành phần. Một số loại có thể chứa chất tẩy trắng mạnh, dùng lâu gây kích ứng và làm da đổi màu khó hồi phục.



